Modül 5 · Yaklaşık 25 dakika

Sınıfta yapay zekâ

Dört modül boyunca yapay zekâyı öğretmenin masasında kullandık. Şimdi sıra öğrencide! Cevap veren yapay zekâ ile soru soran yapay zekâyı yan yana göreceksiniz, bir öğrenci diyaloğunda öğrenmenin nerede olup nerede olmadığını işaretleyeceksiniz, aynı kazanımı üç seviyeye böleceksiniz ve 40 dakikalık bir dersi dakika dakika kuracaksınız!

Modülü dinleyerek de tamamlayabilirsiniz
Bu modülün sesli özeti Madlen Podcast aracıyla üretildi.
0:00 0:00
Pedagojik temel

Öğrenme, üretimde değil zihinsel çabada.

Yapay zekâ sınıfa girerken en büyük risk teknolojik değil pedagojik: çabayı öğrenciden alıp modele devretmek. Üç yerleşik çerçeve bu riski nereye koyacağınızı söylüyor.

ICAP çerçevesi
Chi ve Wylie, 2014. Öğrenme etkisi sırayla artar: pasif dinleme, aktif işaretleme, yapılandırıcı açıklama, etkileşimli tartışma. YZ öğrenciyi hangi basamağa koyuyorsa, öğrenme o kadar oluyor.
Bloom'un iki sigma sorunu
Bloom, 1984. Birebir öğretim gören öğrenci, sınıf ortalamasının belirgin biçimde üzerine çıkıyor. Sorun her zaman ölçekti: 30 kişiye birebir yetişilmiyordu.
Yakınsak gelişim alanı
Vygotsky. Öğrenme, tek başına yapamadığı ama destekle yapabildiği aralıkta olur. İyi bir YZ kullanımı bu desteği verir, kötü bir kullanım işi tamamen üstlenir.
Bu modülün ölçütü
Çaba kimde?
Bir etkinliği değerlendirirken tek bir soru yeter: zihinsel çabayı kim harcıyor? Öğrenci açıklıyor, karşılaştırıyor, hatayı buluyor, gerekçe kuruyorsa öğrenme oluyor. Model açıklıyor, öğrenci kopyalıyorsa bir ürün var ama öğrenme yok. Modülün geri kalanı bu ölçütün pratiğe dönüşmesi üzerine.
İnteraktif · Yan yana

Aynı konu, iki farklı yapay zekâ.

Aynı öğrenci, aynı ödev, aynı model. Fark sadece promptta. Sekmelere tıklayın ve diyaloğun nereye gittiğine bakın.

Öğrencinin promptu
Fotosentezle solunum arasındaki farkı açıklayan bir paragraf yaz.
Model: Fotosentez, bitkilerin güneş ışığını kullanarak karbondioksit ve suyu glikoz ve oksijene çevirdiği süreçtir. Solunum ise glikozun oksijenle parçalanarak enerji açığa çıkardığı süreçtir. Fotosentez enerji depolar, solunum enerji harcar.
Sonuç: Ekranda kusursuz bir paragraf var, öğrencinin zihninde hiçbir şey yok. ICAP ölçeğinde bu pasif basamak: metin öğrenciden geçmedi, öğrencinin yanından geçti. Ödev teslim edilir, konu öğrenilmez.
Öğretmenin kurduğu prompt
Sen 7. sınıf öğrencisiyle çalışan bir fen öğretmeni asistanısın. Fotosentez ve solunum konusunu çalışıyoruz. Kuralın şu: bana asla doğrudan cevap verme. Her seferinde tek bir soru sor, cevabımı bekle, cevabımdaki eksik ya da hatalı kısmı bul ve o kısmı düşündüren yeni bir soru sor. Ben "anladım, özetliyorum" dediğimde özetimi dinle ve yalnızca yanlış olan yerleri düzelt.
Model: Bir bitki geceleyin, karanlıkta ne yapıyor olabilir? Sence enerji üretiyor mu, harcıyor mu?
Öğrenci: Geceleyin hiçbir şey yapmıyor, uyuyor gibi.
Model: Peki bitki gece büyümeye devam ediyorsa, büyümek için gereken enerjiyi nereden alıyor?
Öğrenci: Hmm. Gündüz depoladığından mı?
Model: Depoladığı şeyi harcamasının bir adı var. Bu iki sürecin ikisi de bitkide oluyor mu, yoksa biri sadece gündüz mü?
Sonuç: Aynı model, aynı süre. Ama öğrenci tahmin kuruyor, hatasıyla yüzleşiyor, kavramı kendi cümlesiyle onarıyor. ICAP ölçeğinde etkileşimli basamak. Fark bilgide değil, promptun içindeki tek bir kuralda: "bana doğrudan cevap verme."

Bu tek satırlık kural, öğrencilerinize verebileceğiniz en değerli teknik bilgi. Öğrenci kendi hesabında da bu kuralı yazmayı öğrenirse, ödev makinesini öğretmene çevirmiş olur.

Sınıfa hazır desenler

Beş kullanım deseni, beş hazır prompt.

Modül 3'teki görev haritasında bu desenlerin fikrini görmüştünüz. Buradakiler sınıfta doğrudan uygulanabilir hâlleri: kural, sınır ve çıkış bileti dahil. Kopyalayın, kendi kazanımınıza uyarlayın.

1 Sokratik tutor · bireysel çalışma

Ne zaman? Konu tekrarında, sınav öncesi, kavram yanılgısını açığa çıkarmak istediğinizde. Süre 10-15 dakika, ardından sınıfta paylaşım.

[Kademe] öğrencisiyle [konu] üzerine çalışan bir öğretmen asistanısın. Bana asla doğrudan cevap verme, her turda tek bir soru sor. Cevabımdaki eksiği bul ve onu düşündüren yeni bir soru sor. Beş turda bir "şu ana kadar ne öğrendik" diye özetlememi iste. Konudan saparsam nazikçe geri getir.

Çıkış bileti: Öğrenci sohbeti kapatmadan önce üç cümlelik kendi özetini deftere yazar. Değerlendirdiğiniz şey sohbet değil, o üç cümle.

2 Münazara rakibi · tek ekran, tüm sınıf

Ne zaman? Tartışmalı bir konuda argüman kurma becerisi çalışırken. Sınıf iki gruba ayrılır, model karşı tarafı savunur, öğrenciler yanıt üretir.

[Kademe] öğrencilerimle "[iddia]" konusunda münazara yapıyoruz. Sen karşı tarafı savun. Her seferinde tek bir kısa argüman ver, sonra öğrencilerin yanıtını bekle. Saldırgan olma, mantık hatası yapma, öğrencinin argümanındaki güçlü noktayı açıkça kabul et. Öğrenciler ikna edici bir yanıt verirse "bu noktada haklısın" diyerek geri çekil.

Çıkış bileti: Her grup, modelin en güçlü argümanını ve ona verdikleri en iyi yanıtı tek slaytta yazar.

3 Hata avı · gruplu çalışma

Ne zaman? Modül 1'deki halüsinasyon konusunu birinci elden yaşatmak, öğrenciyi tüketiciden denetçiye çevirmek istediğinizde. En sevilen etkinliklerden biri, çünkü öğrenci "modeli yakalamayı" oyun gibi yaşıyor.

[Konu] hakkında [kademe] seviyesinde 200 kelimelik bir metin yaz. Metnin içine kasıtlı olarak üç bilgi hatası yerleştir: biri tarih ya da sayı hatası, biri kavram hatası, biri de doğru görünen ama uydurulmuş bir kaynak olsun. Hataların yerini bana söyleme, sadece metni ver.

Çıkış bileti: Gruplar hataları bulur ve her biri için "nasıl doğruladık" satırı yazar. Doğrulama yöntemi, bulunan hatadan daha değerli.

4 Akran değerlendirme provası · bireysel

Ne zaman? Öğrenciler birbirinin çalışmasını değerlendirmeden önce, rubriği kullanmayı öğrenmek için. Model, üzerinde prova yapılabilecek nötr bir metin sağlar.

[Kademe] seviyesinde, [tür] türünde orta kalitede bir örnek metin yaz. Bilinçli olarak bazı yönleri güçlü, bazıları zayıf olsun. Metni verdikten sonra hiçbir yorum yapma. Ben rubriğe göre puanlayacağım, sonra puanlamamı sana göstereceğim ve gözden kaçırdığım noktaları soracağım.

Çıkış bileti: Öğrencinin puanlaması ile gerekçesi. Modelin puanı hiçbir zaman ölçüt değil, sadece tartışma malzemesi.

5 Dil pratiği partneri · bireysel veya ikili

Ne zaman? Yabancı dil derslerinde konuşma ve yazma pratiği. Model sabırlı, yargılamayan ve sınırsız tekrar veren bir muhatap; utanma eşiği yüksek öğrenciler için özellikle değerli.

[Dil] öğrenen [kademe] öğrencisiyle konuşma pratiği yapıyorsun. Seviyem [seviye]. Sadece bu seviyeye uygun kelime ve yapı kullan. Her yanıtımdan sonra önce sohbeti sürdür, sonra en fazla iki hatamı kısa kısa düzelt ve doğrusunu göster. Beni bunaltma, uzun gramer anlatımı yapma.

Çıkış bileti: Öğrenci, kendisine düzeltilen hatalardan üçünü not eder ve sonraki derste aynı hatayı yapmadan kullanır.

İnteraktif · Öğrenme denetimi

Bu diyalogda öğrenme oldu mu?

Aşağıda gerçek bir sohbetten kısaltılmış altı tur var. Her öğrenci turu için karar verin: burada öğrenci düşündü mü, yoksa işi modele devretti mi? Sonra kontrol edin.

Öğrenci
Cumhuriyetin ilan sebeplerini yazar mısın, ödev için lazım.
Devretme. Görevin tamamı modele veriliyor, öğrencinin katkısı sıfır. Bu tur ICAP ölçeğinde pasif basamakta.
Model
Üç ana sebep şöyle sıralanabilir: yönetim biçiminin belirsizliği, meclis içindeki tartışmalar ve devletin uluslararası temsil ihtiyacı.
Öğrenci
Üçüncüsünü anlamadım. Uluslararası temsil neden yönetim biçimini değiştirmeyi gerektiriyor ki?
Öğrenme. Öğrenci cevabı almakla yetinmiyor, nedensel bağı sorguluyor. Bu, yapılandırıcı basamağın işareti: kendi anlamını kurmaya çalışıyor.
Model
Çünkü bir devletin dışarıda kiminle ve hangi sıfatla temsil edildiği, iç yönetim biçimiyle doğrudan bağlantılıdır.
Öğrenci
Yani şunu mu diyorsun: saltanat sürerken dışarıya kim konuşacak sorusu belirsizdi, cumhuriyet bunu netleştirdi. Doğru anladım mı?
Öğrenme, hem de en değerli tür. Öğrenci kendi cümlesiyle yeniden ifade edip doğrulama istiyor. Bu tam olarak etkileşimli basamak; öğretmen olarak duymak istediğiniz cümle bu.
Model
Evet, özetin doğru. İstersen buna bir de meclis tartışmaları boyutunu ekleyebiliriz.
Öğrenci
Gerek yok, bunu 200 kelimeye çevir ve ödev formatında yaz. Bir de kaynak ekle.
Devretme, üstelik iki kat riskli. Yazma işi modele geçiyor ve istenen kaynak muhtemelen uydurulacak. Modül 4'teki kural: her kaynak tek tek doğrulanmalı.
Model
İşte ödev formatında 200 kelimelik metin ve kaynakça...
Öğrenci
Kaynakçadaki ilk kitabı kütüphane katalogunda aradım, böyle bir kitap yok. Metinden çıkarıyorum ve ders kitabındaki bölümü kaynak yapıyorum.
Öğrenme. Öğrenci çıktıyı denetliyor ve düzeltiyor. Bu davranış, tek bir doğru cevaptan daha kıymetli; çünkü bu beceri her derste ve okuldan sonra da işine yarar.

Bu egzersizi öğrencilerinizle birlikte yapmak, tek başına iyi bir derstir. Kendi sohbetlerinizden anonim bir kesit alın, tahtaya yansıtın ve aynı soruyu sorun: burada kim düşündü?

İnteraktif · Farklılaştırma

Aynı kazanım, üç farklı öğrenci.

Bloom'un işaret ettiği ölçek sorununun bugünkü cevabı burada: aynı kazanımı üç seviyede hazırlamanın maliyeti artık bir prompt. Alanları doldurun, size özel promptu üretin.

  • 3. sınıf
  • 6. sınıf
  • 8. sınıf
  • 10. sınıf
  • Türkçe
  • Matematik
  • Fen Bilimleri
  • Sosyal Bilgiler
  • Okuma güçlüğü yaşayan öğrenciler
  • Hızlı bitiren, sıkılan öğrenciler
  • Türkçesi henüz gelişen öğrenciler
  • İlgisini kaybetmiş öğrenciler
  • Üç seviyeli alıştırma seti
  • Aynı metnin üç okuma seviyesi
  • Üç farklı sınıf içi etkinlik
Üretilen prompt
Dört alanı seçince promptunuz burada oluşur.

Dikkat: promptun içinde hiçbir öğrencinin adı yok. Modül 4'ün kuralı burada da geçerli, ihtiyacı tarif ediyoruz, kişiyi tarif etmiyoruz.

İnteraktif · Sınıf verisi

Boşluk nerede?

Farklılaştırmanın ilk adımı kimin neye ihtiyacı olduğunu görmek. Aşağıda bir ünite sonu quizinin anonim sonuçları var: beş öğrenci, dört kazanım, dörtlük üzerinden puan. Bir hücreye tıklayın, önerilen eylemi görün. Kırmızıya kaçan bir sütun varsa o artık bireysel değil sınıfsal bir sorundur.

1 · kazanım oluşmadı 2 · kısmen 3 · büyük ölçüde 4 · tam
Bir hücreye tıklayarak başlayın. Sütun başlıklarındaki kırmızı işaret, sınıf ortalamasının en düşük olduğu kazanımı gösteriyor.
İnteraktif · Ders akışı

40 dakikayı nasıl kurarsınız?

Yapay zekâlı bir ders, ekran açıp "hadi kullanın" demekle olmuyor. Kurulumu ve hedefi seçin, dakika dakika akış çıksın. Renkli bölümlere tıklayarak o aşamada ne yapılacağını okuyun.

Kurulum
Hedef
0 dk10203040 dk
Risk

Kolaylık, öğrenmenin doğal düşmanı olabilir.

Bu modülün en önemli uyarısı sonda: yapay zekâ bilişsel çabayı azaltmakta çok iyi. Öğretmen için bu bir kazanç, öğrenci için çoğu zaman bir kayıp. Kartlara tıklayarak çevirin.

Mit

"Öğrenci yapay zekâyla çalışırsa daha hızlı öğrenir."

Çevirmek için tıklayın

Gerçek

Hızlı biten iş, öğrenilmiş konu demek değil.

Ödev daha çabuk tamamlanır, ama zihinsel çaba harcanmadığı ölçüde kalıcılık düşer. Ölçüt süre değil, öğrencinin konuyu kendi cümlesiyle anlatabilmesi.

Mit

"Yapay zekâ kullanmayı öğrenciler bizden iyi biliyor."

Çevirmek için tıklayın

Gerçek

Araca aşinalık, iyi kullanmak değil.

Öğrenciler arayüzü hızlı öğreniyor ama iyi prompt yazmayı, çıktıyı denetlemeyi ve nerede duracağını bilmiyor. Bu üçü öğretilir; öğretecek olan sizsiniz.

Kural 1

Zor kısmı modele vermeyin. Fikir bulmak, ilk taslağı yazmak, argüman kurmak öğrencide kalır; biçimlendirme, çeviri, prova modele gidebilir.

Kural 2

Her yapay zekâlı etkinlik, yapay zekâsız bir çıkış biletiyle kapanır. Deftere yazılan üç cümle, ekranda kalan her şeyden değerli.

Kural 3

Öğrenciye modeli sorgulamayı öğretin. "Emin misin, kaynağı nedir, yanlış olabileceği yer neresi" soruları, cevabın kendisinden daha kalıcı bir kazanım.

Bonus · idari yük

Masanızdaki işler için dört hazır prompt.

Sınıf dışındaki yükü azaltmak, sınıf içindeki zamanı büyütür. Bu bölüm modülün ana konusu değil ama en çok zaman kazandıran kısmı. Hiçbirinde gerçek isim ve kişisel veri kullanmayın.

1 Veli bilgilendirme mektubu
[Kademe] velilerine gönderilecek, [konu] hakkında bilgilendirme mektubu yaz. Ton saygılı ve sade olsun, suçlayıcı ifade kullanma, en fazla 180 kelime, sonunda velinin ne yapması gerektiğini iki maddeyle belirt.
2 Zümre toplantısı gündemi ve tutanak özeti
Aşağıdaki dağınık notlardan zümre toplantısı tutanağı çıkar. Başlıklar: alınan kararlar, sorumlular, tarihler, sonraki toplantıya kalanlar. Notlarda olmayan bir bilgi ekleme, eksik kalan yerleri "belirtilmedi" diye işaretle.
3 Yedek öğretmen planı
Yarın derste olamayacağım. [Kademe] [ders] dersi için, alan bilgisi olmayan bir öğretmenin de uygulayabileceği, ek malzeme gerektirmeyen 40 dakikalık bir plan yaz. Dakika dakika yönerge ver, tahtaya yazılacakları ayrıca belirt.
4 Geri bildirim taslağı, ölçekte
Aşağıdaki rubriğe göre yazılmış üç farklı geri bildirim taslağı üret: kazanımı tam karşılayan, kısmen karşılayan ve karşılamayan çalışma için. Her biri iki cümlelik övgü ve iki cümlelik somut gelişim önerisi içersin. Ben bunları öğrencinin çalışmasına göre uyarlayacağım.

Modül 4'teki sıralamayı hatırlayın: geri bildirim taslağı modele yazdırılabilir, notu ve kanaati insan verir.

Kendini sına

Boşlukları doldurun.

ICAP çerçevesine göre öğrenme etkisi en yüksek basamak
  • pasif
  • aktif
  • etkileşimli
basamaktır. Sokratik tutor promptunun en kritik kuralı modele
  • daha uzun yazmasını söylemek
  • doğrudan cevap vermemesini söylemek
  • kaynak eklemesini söylemek
olarak özetlenir. Sınıf verisinde bir kazanımın sütunu topluca düşükse bu artık
  • bireysel
  • sınıfsal
  • rastlantısal
bir sorundur. Her yapay zekâlı etkinlik, yapay zekâsız bir
  • çıkış bileti
  • sunum
  • tespit taraması
ile kapanmalıdır.

Bir öğrenci, yapay zekâdan aldığı paragrafı kendi cümleleriyle yeniden yazıp "şunu mu diyor" diye doğrulama istiyor. Bu davranış hangi basamağa denk gelir?

Kendi cümlesiyle yeniden ifade etmek yapılandırıcı, bunu karşı tarafa doğrulatmak etkileşimli basamaktır. Öğrencide görmek istediğiniz davranış tam olarak bu; ödevi bitirmek değil, anlamayı test etmek.

Sertifikaya az kaldı.

Sertifika için her modülde en az üç etkinlikle etkileşime girmeniz yeterli. Sınav yok, puan yok.

İlerlemeniz bu tarayıcıda saklanıyor.