Modül 3 · Yaklaşık 25 dakika

Materyalin yeni hali

YZ ile içerik üretmek ve ölçmek. Bu modülde tek bir kazanımı sonuna kadar götürüyoruz: 8. sınıf İnkılap Tarihi, Cumhuriyet'in İlanı. Görselden podcast'e, ödevden rubriğe aynı konu.

Modülü dinleyerek de tamamlayabilirsiniz
Bu modülün sesli özeti Madlen Podcast aracıyla üretildi.
0:00 0:00
Araştırmalar ne diyor

Çoklu ortam boşa uğraş değil.

Görsel ve işitsel materyalin tek başına metne göre öğrenmeye etkisi. Eğitim araştırmalarında 0,4 bile anlamlı sayılır; çubukların eşik çizgisini nasıl geçtiğine bakın.

Çoklu ortam, ortalama etki Cromley ve Chen, 2025 · 181 çalışma, 591 etki büyüklüğü
g = 0,37
Sözlü + görsel sunumun metne üstünlüğü Ginns, 2005
d = 0,72
Animasyon ve videonun etkisi Noetel ve ark., 2021
g = 0,80

Yani aynı konuyu görsel, sesli ve etkileşimli formatlara çevirmek süs değil; ölçülmüş bir öğrenme kazancı. YZ'nin öğretmene asıl hediyesi de bu çevirinin maliyetini sıfıra yaklaştırması.

Araç haritası

Üç dalga, dört yıl.

1. dalga · 2022-2023
Tek araç, tek görev.
ChatGPT geldi, herkes kopyalayıp yapıştırdı.
2. dalga · 2023-2024
Görev odaklı uzman araçlar.
Diffit, Curipod, MagicSchool, Gamma, NotebookLM.
3. dalga · 2025-2026 · şimdi
Döngü içine entegre asistanlar.
Tek konuşma, çoklu araç. Madlen Asistan bu dalgada.

Bugün bilinmesi gereken araçlar.

Hiçbiri her şeyi yapmıyor. Doğru aracı doğru iş için seçmek de bir beceri.

AraçNe içinGüçlü yanıSınırı
ChatGPT, Claude, Gemini
Genel sohbet
Genel sohbet ve metinEsnek, hızlıMüfredat bilmez. Türkçe değişken.
Gamma
Sunum
Sunum üretmeHızlı tasarımPedagoji yok.
NotebookLM
Kaynak özetleme
Kaynak özetleme, podcastBelge bazlıTürkçe sınırlı, müfredat yok.
MagicSchool
Öğretmen paketi
Öğretmen aracı paketiGeniş araç setiTürkçe değil, Türk müfredatı yok.
Diffit
Seviyelendirme
Metin seviyelendirmeHızlı uyarlamaTek görev odaklı.
Madlen
Maarif uyumlu platform
Türkiye Maarif uyumlu öğretmen platformuMüfredat içeriden, Türkçe doğalTürkiye odaklı.
Altı satır listeleniyor. Çiplerle görev tipine göre süzün.
İnteraktif · Aracı tartmadan kullanmayın

Bir aracı seçmeden önce: beş ölçüt.

Yeni bir YZ aracını sınıfa sokmadan önce hızlı bir kontrolden geçirin. Aklınızdaki bir aracı düşünün, her ölçütü "evet" ya da "hayır" diye işaretleyin, sonuç aşağıda çıksın.

Gizlilik ve güvenlikOkul politikalarına ve öğrencinin yaş grubuna uygun mu? Veri nereye gidiyor?
PedagojiÖğrenci merkezli bir deneyim sunuyor ve müfredatla örtüşüyor mu?
EtkileşimÖğrenciyi zorlayan, uyarlanabilir ve görsel olarak çekici bir tasarımı var mı?
DestekTanıtım, SSS, ilerleme takibi ve farklılaştırma seçenekleri sunuyor mu?
Önyargı ve eşitlikÇıktıları doğru ve tüm öğrenciler için erişilebilir mi?
İnteraktif · Görev haritası

Yapay zekâ öğretmenin hangi işine yarar?

İçerik üretmek buzdağının ucu. Bir kategori seçin, görevlere tıklayın; her birinin somut karşılığını ve gerektiğinde bir başlangıç promptunu görün. Hepsinde altın kural aynı: gerçek isim ve kişisel veri girmeyin.

Üretim hattı

Tek konuyu sonuna kadar götürelim.

Ders: 8. sınıf İnkılap Tarihi · Ünite: Cumhuriyet'in İlanı · Kazanım: Öğrenciler 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesinin sebep ve sonuçlarını çoklu perspektiften analiz eder. Aşağıdaki promptların her biri Madlen Asistan'da denenebilir; kopyala butonuyla alın, kendi konunuza uyarlayarak kullanın. Modül 2'deki beş bileşeni promptların içinde bulmaya çalışın.

1 Görsel materyal · Hayal Atölyesi

Ne zaman? Ders kitabındaki stok fotoğraf yetmediğinde, tarihsel bir ana özel görsel istediğinizde, hayali bir kavramı somutlaştırmak gerektiğinde, sınıfınızın çeşitliliğini yansıtan görsel aradığınızda.

8. sınıf İnkılap Tarihi dersi için Cumhuriyet'in ilan edildiği gece TBMM'nin atmosferini gösteren bir illüstrasyon istiyorum. 29 Ekim 1923, gece 20:30 sularında. Salonda Atatürk kürsüde, milletvekilleri ayakta alkışlıyor, gazete muhabirleri not alıyor, gaz lambası ışığı sıcak ve sarı. Tarihsel olarak doğru olsun, suluboya dokulu belgesel illüstrasyon tarzında, çizgi roman değil. Sınıfın panoya asabileceği kadar net ve detaylı.
2 Sesli materyal · Podcast Oluşturma

Ne zaman? Evde dinleyerek hazırlık, yolda tekrar, görme güçlüğü ve disleksi olan öğrenciler, ses tonuyla duygu aktarma.

Aynı 8. sınıf öğrencileri için 7-8 dakikalık tarihsel röportaj podcast'i hazırla. Senaryo: 29 Ekim 1923 sabahı, bir gazeteci dün gece TBMM'de bulunmuş bir milletvekilini sokakta yakalıyor ve ne olduğunu soruyor. İki ses: heyecanlı genç gazeteci, yorgun ama gururlu milletvekili. Konuşma dili döneme uygun ama günümüz öğrencisinin anlayacağı sadelikte. Aralarda "Cumhuriyet ne demek hocam" tarzı öğrenci soruları gazeteci ağzından gelsin.
NotebookLMKaynaktan başlar, PDF yüklemeniz gerekir. Türkçe sınırlı, müfredat bilmez, iki kişilik genel sohbet üretir.
Madlen PodcastKazanımdan başlar, kaynak yüklemeden çalışır. Türkçe doğal, Maarif Modeli uyumlu, pedagoji içeriden gelir.
3 Etkileşimli materyal

Ne zaman? Ünite sonu özetleme, sınav öncesi zihinsel tekrar, konuya duygusal bağ kurma, sınıf içi enerjik bir an. Madlen'in Etkileşimli Materyal aracı, anahtar kavramları tıklanabilir açıklamalarla video formatına dönüştürür; "ulusal egemenlik" gibi kavramlar izlerken açılır. Modül başındaki etki grafiğini hatırlayın: animasyon ve videonun öğrenmeye etkisi g = 0,80 ile en yüksek grupta.

İnteraktif · Kendi hattınızı kurun

Aynı hattı kendi konunuzla kurun.

Yukarıdaki üç prompt Cumhuriyet'in İlanı üzerine kuruluydu. Şimdi kendi dersinizi ve konunuzu yazın; aynı hat sizin konunuza göre yeniden yazılsın. Kopyala butonlarıyla alın, Madlen Asistan'da ya da kullandığınız araçta deneyin.

İki alanı değiştirdiğiniz anda aşağıdaki üç prompt yeniden yazılır. Gerçek öğrenci adı ya da kişisel bilgi girmeyin.
Ölçme

Tespit etmeye çalışmak işe yaramıyor.

Cevap tespitte değil, ödev tasarımında.

0
Ana dili İngilizce olmayanların özgün yazıları o kadar daha fazla yanlış etiketleniyor
YZ tespit araçları
0
Basit metin değişiklikleri tespit oranını bu seviyenin altına düşürüyor
Bağımsız testler
Ofqual, TEQSA
Düzenleyiciler tespit skorlarına güvenmemek konusunda uyarı yayımladı

Ödev tasarımının iki yolu.

A · YZ dirençli
YZ'nin tek başına yapamayacağı ödevler

Nasıl? Yerel bağlam, kendi yaşantı, sözlü savunma. Ne zaman? Beceri ölçmek istediğinizde, dönem sonunda.

Yukarıdaki Cumhuriyet'in İlanı materyalini gören 8. sınıf öğrencisine bir ödev tasarla. ChatGPT'nin 30 saniyede çözemeyeceği, yerel bağlama ve öğrencinin kendi gözlemine dayanan bir ödev olsun. Sözlü savunma kısmı da içersin.
B · YZ destekli
YZ'nin açıkça kullanıldığı, sürecin de ölçüldüğü ödevler

Nasıl? Promptlar, çıktılar, eleştirel yorum. Ne zaman? Süreç içinde, YZ ile çalışmayı öğretmek istediğinizde.

Aynı materyali gören öğrenciye, bu sefer YZ'yi açıkça kullanacağı bir ödev yaz. YZ'yi nasıl kullandığını da değerlendireceğim. Promptları, çıktıları ve eleştirel yorumu birlikte istesin.
İnteraktif · AIAS aracı

Bu ödevde YZ'ye hangi seviyede izin verirdiniz?

AI Assessment Scale (Perkins ve ekibi, 2023; 2024 revizyonu), 30'dan fazla dile çevrildi ve yüzlerce kurumda kullanılıyor. Senaryoyu okuyun, bir seviye seçin ve yorumunu görün.

Senaryo: 8. sınıf öğrencilerinden Cumhuriyet'in İlanı hakkında, ailelerinden birinin "cumhuriyetle değişen hayat" anısını da içeren bir sunum hazırlamalarını istiyorsunuz.

Son adım

Aynı paket için bir rubrik.

Açık rubrik, açık beklenti. YZ destekli ödevi şu promptla ölçülebilir hâle getiriyoruz:

Yukarıdaki YZ destekli ödev için 4 ölçütlü, 3 seviyeli rubrik üret. Ölçütler: kaynak doğruluğu, prompt kalitesi, eleştirel değerlendirme, kendi yorumu.
ÖlçütBaşlangıçGelişiyorYetkin
Kaynak doğruluğuDoğrulama yokKısmen doğrulanmışTüm iddialar kaynaklı
Prompt kalitesiTek genel promptBazı bileşenler varBeşli çerçeve bilinçli kullanılmış
Eleştirel değerlendirmeÇıktı olduğu gibi alınmışYüzeysel düzeltmeHatalar bulunmuş ve gerekçeli düzeltilmiş
Kendi yorumuKişisel katkı yokSınırlı yorumÖzgün bağlantı ve değerlendirme
Kendini sına

Boşlukları doldurun.

YZ çağında kopya tartışmasının cevabı tespitte değil,
  • yasaklamada
  • ödev tasarımında
  • not sisteminde
aranmalıdır. Beceri ölçmek istediğiniz dönem sonunda
  • YZ destekli
  • YZ dirençli
  • çoktan seçmeli
tasarım, YZ ile çalışmayı öğretmek istediğinizde
  • YZ destekli
  • YZ dirençli
  • kapalı kitap
tasarım önerilir. AIAS ölçeğinde YZ'nin kendisinin öğrenme konusu olduğu seviye
  • Seviye 1
  • Seviye 3
  • Seviye 5
olarak adlandırılır.

Dönem sonunda öğrencilerin analiz becerisini ölçmek istiyorsunuz. Hangi ödev tasarımı daha uygun?

Beceri ölçümünde ve dönem sonunda YZ dirençli tasarım önerilir. YZ destekli tasarım ise süreç içinde, YZ ile çalışmayı öğretmek istediğinizde devreye girer. Tespit araçlarına güvenmek ise iki durumda da önerilmiyor.

Modül 3 tamamlandı.

Üç soru, üç cevap: Neden YZ? Nasıl konuşulur? Ne üretilir, nasıl ölçülür? Bu modüldeki promptların hepsini Madlen Asistan'da kendi dersinize uyarlayarak deneyebilirsiniz. Sıradaki modül üretmenin sınırlarını çiziyor: hangi veri girilmez, hangi çıktı denetlenir, okulunuzda hangi kural geçerli olur.

Modül 4: Sorumlu ve etik YZ kullanımı → Tüm modüller