Ortak Yazılı Nedir? Senaryo, OYSS ve 2026-2027 Rehberi

Ortak Yazılı Nedir? Senaryo, OYSS ve 2026-2027 Rehberi

MEB ortak yazılılarında bu yıl öğretmenin işi değişti. 2026-2027 birinci döneminden itibaren 5, 6, 7 ile 9, 10 ve 11. sınıflarda okul geneli ortak yazılılar Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) üzerinden hazırlanıyor ve zümre sınavın tamamını değil, iki açık uçlu soruyu ve bunların puanlama anahtarını yazıyor. 8 ve 12. sınıflarda ve OYSS dışındaki derslerde ise yazılının tamamını yine zümre hazırlıyor.

Bu rehber ortak yazılısını hazırlayan öğretmenler ve zümre başkanları için yazıldı. Senaryoyu nasıl seçeceğinizi, hangi sınıfınızın OYSS kapsamında olduğunu, takvimi ve iyi bir açık uçlu soruyla puanlama anahtarının nasıl yazılacağını bir arada bulacaksınız.

Ortak yazılı nedir?

Ortak yazılının dayanağı, 9 Eylül 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’dir. Yönetmelik ortaokullar ile ortaöğretim kurumlarındaki ortak yazılı sınavların usul ve esaslarını birlikte düzenler. Bu yüzden temel kurallar ortaokulda da lisede de aynıdır.

Yönetmeliğe göre bir dönemde her dersten iki yazılı sınav yapılır. Haftalık ders saati altı ve üzeri olan derslerde il sınıf ya da alan zümreleri karar verirse üçüncü bir sınav da yapılabilir. Birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının ortak yapılması esastır ve bu sınavların şube ve sınıf bazında analizi yapılır. Yani ortak yazılı bir tercih değil, birden fazla şubesi olan derslerde varsayılan uygulamadır.

Sorular konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği de lise için aynı ilkeyi tekrarlar. Sorular ve cevap anahtarları konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanır, sınav sonunda ilan edilir ve cevap anahtarında her soruya verilecek puan ayrıntılı olarak belirtilir. Aynı yönetmeliğe göre bir yazılı sınavın süresi bir ders saatini aşamaz.

Soru biçimi de bellidir. MEB Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi, okul sınavlarında açık uçlu ya da açık uçlu ve kısa cevaplı soruların kullanılacağını söyler. Sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Öğrencinin cevabı seçeneklerden işaretlemediği, kendisinin oluşturduğu bu soru biçimi ortak yazılının en belirgin özelliğidir.

Okul, ilçe, il ve ülke geneli ortak yazılı arasındaki fark

Ortak yazılı dört düzeyde yapılabilir. Hangi düzeyde yapılacağına ve soruları kimin hazırlayacağına farklı kurullar karar verir.

DüzeyKim karar verirSoruları ve cevap anahtarını kim hazırlar
Okul geneliDiğer düzeylerde yapılmayan bütün ortak sınavlar okul geneli yapılırOkulun zümre öğretmenleri
İlçe geneliİlçe Millî Eğitim Müdürleri Kuruluİlçe zümreleri
İl geneliİlçe Millî Eğitim Müdürleri KuruluÖlçme ve değerlendirme merkezi
Ülke geneliBakanlık, sınıf düzeyini ve dersi belirlerBakanlık (Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü)

Öğretmenlerin en sık karşılaştığı tür okul geneli ortak yazılıdır. Ülke geneli sınavlar her yıl yalnızca birkaç ders ve sınıf düzeyinde yapılır ve bu sınavlarda okulun soru hazırlamasına gerek kalmaz.

Konu soru dağılım tablosu ve senaryo nedir?

Konu soru dağılım tablosu, bir derste hangi konudan ve hangi öğrenme çıktısından kaç soru sorulacağını gösteren tablodur. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖDSGM) bu tabloları her dönemin başında yayımlıyor. 2026-2027 birinci dönem tabloları 7 Eylül 2026’da yayımlandı. Ortaokulda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce, lisede ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce için tablo var.

Senaryo, bu tablonun içindeki alternatif soru dağılımlarından her biridir. OYSS Uygulama Kılavuzu senaryoyu, aynı ders ve sınıf düzeyinde öğretim süreçlerindeki farklı durumlar göz önünde bulundurularak sınavda hangi öğrenme çıktısından kaçar soru sorulacağını gösteren şablon olarak tanımlar. Aynı ders için birden fazla senaryo olmasının nedeni, her okulun konuları aynı hızda işlememesidir.

Bir tablo nasıl okunur?

Tablonun satırlarında ünite ya da tema, konu ve öğrenme çıktısı yer alır. Öğrenme çıktısı genellikle koduyla birlikte yazılır. Sütunlarda ise birinci ve ikinci sınav için ayrı ayrı senaryolar ve her senaryoda o öğrenme çıktısından sorulacak soru sayısı bulunur.

Bir örnekle düşünelim. 5. sınıf matematikte birinci sınav için birkaç senaryo olduğunu varsayın. Senaryo 1, ilk ünitenin öğrenme çıktılarından daha çok soru isterken ikinci üniteye hiç yer vermiyor olabilir. Senaryo 3 ise ikinci ünitenin ilk öğrenme çıktılarına da birer soru ayırıyor olabilir. İkinci üniteye henüz başlamamış bir zümre Senaryo 1’i, ikinci üniteye geçmiş bir zümre Senaryo 3’ü seçer. Seçimin ölçütü, sınava kadar sınıfta gerçekten işlenen konulardır.

Tablolarda bir senaryodaki toplam soru sayısı ders ve sınıfa göre değişir ve çoğunlukla 5 ile 11 arasındadır. Senaryo sayısı da derse göre farklıdır. Örneğin ortaokul matematikte bir sınav için dört ile altı senaryo varken bazı lise derslerinde bu sayı sekize çıkar.

Zümre kendi senaryosunu yazabilir mi?

ÖDSGM tablosu olan derslerde hayır. Zümre öğretmenleri yayımlanan tablolardaki senaryolardan birini belirler ve okul seçilen senaryoyu öğrencilere sınavdan önce duyurur. ÖDSGM’nin tablo yayımlamadığı derslerde ise tabloları il sınıf ya da alan zümreleri, ölçme ve değerlendirme merkezi müdürlüğünün görüşünü alarak hazırlar.

OYSS nedir, 2026-2027’de ne değişti?

Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), okul geneli ortak yazılıların EBA üzerinden hazırlandığı ve yönetildiği sistemdir. 2025-2026 ikinci döneminde on bir ilde, 9. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi ile 10. sınıf felsefe derslerinde pilot olarak uygulandı. 2026-2027 birinci dönem birinci sınavlarından itibaren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin uygulandığı sınıf düzeylerinde zorunlu hâle geldi.

Hangi sınıf ve dersler OYSS kapsamında?

  • Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar. Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce.
  • Lise 9, 10 ve 11. sınıflar. Türk dili ve edebiyatı, matematik, tarih, coğrafya, fizik, kimya, biyoloji, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce ve felsefe.

7 ve 11. sınıf İngilizce dersleri OYSS kapsamında değildir. Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri ile özel eğitim meslek okulları ve özel eğitim uygulama okullarında da OYSS uygulanmaz.

OYSS’de sınav nasıl hazırlanıyor?

Süreci okulun alan zümre başkanı yürütür. Zümre başkanı EBA üzerinden OYSS’ye girer ve zümrenin belirlediği senaryoyu seçer. Senaryo seçilince o senaryonun öğrenme çıktıları ekrana gelir ve her öğrenme çıktısı için soru kaynağı ile güçlük düzeyi belirlenir. Güçlük düzeyini kolay, orta ya da zor olarak öğretmenler seçer. Senaryo kaydedildikten sonra senaryo, soru kaynağı ve güçlük seviyeleri değiştirilemez.

Yeni sistemin özü şudur. Zümre öğretmenleri bütün sınavı yazmaz. Seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için iki açık uçlu soru ve bunların puanlama anahtarını birlikte hazırlayıp sisteme girerler. Diğer sorular sistemdeki soru havuzundan gelir. Havuz soruları sınavdan dört gün önce öğretmenlerin kullanımına açılır ve zümre, gerekçesini yazarak bu sorulardan en fazla ikisini değiştirebilir.

Sonra her sorunun puanı, sistemin belirlediği aralıklar içinde girilir. Sınavın toplam puanı 100 olacak şekilde planlanır. Sınav kâğıdı en fazla dört sayfadır ve puanlama anahtarıyla birlikte sistemden çıktı olarak alınır. Sınav süresi 40 dakikadır.

Sınavdan sonra ne oluyor?

Öğretmenler öğrenci puanlarını e-Okul’a soru bazlı olarak girer. Bu sayede sistem öğrenme çıktısı düzeyinde öğrenci, şube ve sınıf analizleri üretir. Sonuçlara göre toplu öğrenci listeleri yayımlanmaz ve okullar ya da sınıflar arasında karşılaştırmalı veri çıkarılmaz. Kılavuz, havuzdaki soruların fotoğraflanmasını, çoğaltılmasını ve paylaşılmasını da yasaklar. Bu yüzden OYSS havuz sorularını sistem dışında hiçbir yerde göremezsiniz.

OYSS dışında kalan sınıf ve dersler

OYSS her sınıfı ve her dersi kapsamıyor. Aşağıdaki durumlarda okul geneli ortak yazılı eskisi gibi yapılır. Zümre senaryoyu seçer ve sınavın bütün sorularını ve cevap anahtarını kendisi hazırlar.

  • 8 ve 12. sınıflar. Bu sınıflar 2026-2027’de hâlâ önceki öğretim programını kullanıyor. Konu soru dağılım tablolarında da öğrenme çıktısı yerine eski kazanım kodları yer alıyor.
  • 7 ve 11. sınıf İngilizce. Bu dersler için ortak yazılı yapılıyor ama OYSS uygulanmıyor.
  • ÖDSGM tablosu olmayan dersler. Seçmeli dersler ve meslek dersleri gibi tablosu il zümrelerince hazırlanan derslerde sorular da okulda yazılır.
  • OYSS uygulanmayan okullar. Milletlerarası özel okullar, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri ve özel eğitim okulları.

Bu sınıflarda ve derslerde bir ortak yazılı, senaryodaki satır sayısına göre 5 ile 11 arasında açık uçlu soru ve her soru için ayrıntılı bir puanlama anahtarı demektir. Zümrenin iş yükünün en fazla olduğu yer de burasıdır.

2026-2027 ortak yazılı takvimi

Yönetmelik, her dönemdeki iki yazılının yapılacağı zaman aralığını belirler. Birinci dönem birinci sınav ekim ayının son haftası ile kasımın ilk haftası arasında, ikinci sınav aralığın son haftası ile ocağın ilk haftası arasında yapılır. İkinci dönemde birinci sınav mart sonu ile nisan başı, ikinci sınav mayıs sonu ile haziran başı arasındadır.

OYSS okul geneli sınavları, 1. dönem 1. yazılı

TarihOrtaokul (5, 6 ve 7. sınıf)Lise (9, 10 ve 11. sınıf)
3 Kasım 2026Fen bilimleriBiyoloji
4 Kasım 2026Kimya, tarih
5 Kasım 2026MatematikMatematik
6 Kasım 2026Sosyal bilgilerFizik, felsefe
10 Kasım 2026TürkçeCoğrafya
11 Kasım 2026Türk dili ve edebiyatı, din kültürü ve ahlak bilgisi
12 Kasım 2026İngilizce
13 Kasım 2026Din kültürü ve ahlak bilgisiİngilizce

Sınavlar günde tek sınav varsa 2. ders saatinde, iki sınav varsa 2. ve 4. ders saatlerinde yapılır. Mazeret sınavları 23 ile 27 Kasım 2026 arasında yine OYSS üzerinden yapılacak. 6. sınıf matematik ve 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı dersinin bu sınavı okul geneli değil, ülke genelidir.

Ülke geneli ortak yazılı sınavları

2026-2027’de 6, 7, 9 ve 10. sınıf düzeylerinde toplam sekiz ülke geneli ortak yazılı yapılacak. Bu sınavlarda da yalnızca açık uçlu sorular kullanılıyor.

Dönem ve sınavTarihDersler
1. dönem 1. yazılı11 ve 12 Kasım 20266. sınıf matematik (11 Kasım), 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı (12 Kasım)
1. dönem 2. yazılı5 ve 6 Ocak 20277. sınıf Türkçe, 9. sınıf matematik
2. dönem 1. yazılı6 ve 7 Nisan 20277. sınıf matematik, 9. sınıf Türk dili ve edebiyatı
2. dönem 2. yazılı8 ve 9 Haziran 20276. sınıf Türkçe, 10. sınıf matematik

Tarihler değişebileceği için sınavdan önce MEB’in ve okulunuzun duyurularını kontrol edin.

Açık uçlu soru ve puanlama anahtarı nasıl yazılır?

OYSS’nin kapsamındaki sınıflarda zümrenin yazdığı iki soru, kapsam dışındaki sınıflarda ise sınavın tamamı açık uçludur. İyi bir açık uçlu soru tek bir öğrenme çıktısına bağlanır, öğrenciden ne beklendiğini açıkça söyler ve puanlama anahtarıyla birlikte düşünülür.

  1. Öğrenme çıktısıyla başlayın. Senaryodaki satırı açın ve öğrenme çıktısındaki eylemi bulun. Açıklama, karşılaştırma, hesaplama, yorumlama ya da gerekçelendirme isteyen bir çıktı, aynı eylemi isteyen bir soruyla ölçülür.
  2. Bağlam kurun. Öğrencinin bilgiyi günlük hayattan bir durumda kullanmasını isteyen sorular Maarif Modeli’nin yaklaşımına uygundur. Bağlamın soruyu süslemek için değil, çözüm için gerekli olmasına dikkat edin. Bunun ayrıntılarını bağlam temelli soru yazımı rehberimizde bulabilirsiniz.
  3. Beklenen cevabı soruyu yazarken yazın. Puanlama anahtarını sonradan değil, soruyla birlikte hazırlayın. Cevabı yazamıyorsanız soru henüz yeterince açık değildir.
  4. Puanı adımlara bölün. Yönetmelik cevap anahtarında her soruya verilecek puanın ayrıntılı olarak belirtilmesini ister. Bir soruda iki ya da üç değerlendirilebilir adım varsa puanı bu adımlara dağıtın ve kısmi cevabın kaç puan alacağını yazın.
  5. Güçlük düzeyini bilinçli seçin. OYSS’de güçlük düzeyini siz belirlersiniz. İki sorudan birini orta, diğerini zor yazmak sınav kâğıdında dengeyi kurmanıza yardım eder.

Örnek soru ve puanlama anahtarı

Aşağıdaki örnek bu yazı için hazırlanmıştır ve herhangi bir resmî tablodan ya da OYSS havuzundan alınmamıştır.

Soru (10 puan). Elif’in sınıfı okul bahçesine 24 metre uzunluğunda bir çit çekecek. Çit 1,5 metrelik parçalar hâlinde satılıyor. Elif, gereken parça sayısını bulmak için 24’ü 1,5’e böldü ve sonucu 16 buldu. Elif’in yaptığı işlemin doğru olup olmadığını göstererek açıklayınız. Aynı çit 2,5 metrelik parçalarla çekilseydi kaç parça satın almak gerekirdi? Cevabınızı gerekçelendiriniz.

Puanlama anahtarı

ÖlçütPuan
24 ÷ 1,5 = 16 işlemini doğrulayarak Elif’in yaklaşımının doğru olduğunu açıklar4
24 ÷ 2,5 = 9,6 işlemini doğru yapar3
Parçalar bölünerek satılmadığı için sonucu 10 parçaya yuvarlar ve bunu gerekçelendirir3
Toplam10

İşlemi doğru yapıp sonucu 9,6 parça olarak bırakan bir öğrenci 7 puan alır. Anahtardaki bu açıklık, aynı kâğıdın farklı şubelerde farklı öğretmenler tarafından aynı puanı almasını sağlar.

Madlen ile ortak yazılıya hazırlık

Madlen’in Soru Üretimi aracındaki MEB Ortak Yazılı modülü, senaryodan yazılı hazırlamak için tasarlandı. Sınıfı, dersi ve birinci ya da ikinci yazılıyı seçiyor, ardından zümrenizin belirlediği MEB senaryosunu listeden işaretliyorsunuz. Öğrenme çıktıları ve soru sayıları tablodan geliyor ve isterseniz değiştirebiliyorsunuz. Bütün sorular açık uçlu ve sınav toplam 100 puan üzerinden hazırlanıyor. Zorluğu her öğrenme çıktısı için kolay, orta ya da zor olarak ayrı ayrı seçebiliyorsunuz.

Madlen MEB’in OYSS soru havuzuna erişmez ve havuzdaki soruları göstermez. Modül şu durumlarda işinizi kolaylaştırır.

  • OYSS kapsamındaki sınıflarda zümrenin yazacağı iki açık uçlu soru için senaryodaki öğrenme çıktılarına bağlı taslaklar hazırlamak.
  • OYSS dışındaki sınıf ve derslerde, örneğin 8 ve 12. sınıflarda, senaryoya uygun yazılının tamamını hazırlamak.
  • Sınavdan önce seçilen senaryoyla aynı öğrenme çıktılarını kapsayan deneme kâğıtları hazırlamak.
  • Sınavdan sonra OYSS analizinde zayıf çıkan öğrenme çıktıları için telafi soruları hazırlamak.

Her durumda son sözü zümre söyler. Madlen’in hazırladığı soruları okuyup düzenledikten sonra kullanırsınız. Modülü ve gerçek bir örnek çıktıyı MEB Ortak Yazılı sayfamızda inceleyebilirsiniz. Okulunuzda denemek için okullar için sayfamızdan demo ya da pilot talep edebilirsiniz.

Maarif Modeli’nin öğrenme çıktısı yaklaşımını daha ayrıntılı okumak isterseniz Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ortak yazılı zorunlu mu?

Evet, birden fazla şubede okutulan dersler için zorunludur. Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği bu derslerin sınavlarının ortak yapılmasını esas alır. Yoğunlaştırılmış mesleki programlar ve mesleki eğitim merkezleri bu kuralın dışındadır.

Ortak yazılıda test sorusu sorulur mu?

Hayır. Okul sınavlarında açık uçlu ya da açık uçlu ve kısa cevaplı sorular kullanılır. Ülke geneli ortak yazılılarda da 2026-2027’de yalnızca öğrencinin cevabını kendisinin oluşturduğu açık uçlu sorular yer alıyor.

Ortak yazılı senaryosunu kim seçer?

Okul geneli sınavlarda senaryoyu okulun ilgili alan zümresi belirler. OYSS kapsamındaki derslerde bu seçimi zümre başkanı sisteme girer ve kayıttan sonra senaryo değiştirilemez. Ülke geneli sınavlarda senaryo seçilmez, sorular Bakanlıkça hazırlanır.

OYSS’de öğretmen kaç soru yazar?

Zümre öğretmenleri seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için iki açık uçlu soru ve puanlama anahtarı hazırlar. Diğer sorular sistemin soru havuzundan gelir. Zümre havuzdan gelen sorulardan en fazla ikisini gerekçesini yazarak değiştirebilir.

8. ve 12. sınıflarda ortak yazılı nasıl yapılıyor?

Bu sınıflar 2026-2027’de OYSS kapsamında değil. Zümre konu soru dağılım tablosundan bir senaryo seçer ve sınavın bütün sorularını ve cevap anahtarını kendisi hazırlar. Tablolarda bu sınıflar için önceki programın kazanım kodları kullanılıyor.

Ortak yazılı sonuçları nereye giriliyor?

Puanlar e-Okul’a girilir. OYSS kapsamındaki sınavlarda puanlar soru bazlı girilir ve sistem öğrenme çıktısı düzeyinde öğrenci, şube ve sınıf analizi üretir. Sonuçlara göre toplu öğrenci listesi yayımlanmaz.

Kaynaklar